Πελέ, Ντιέγο Αρμάνδο Μαραδόνα, Γιόχαν Κράυφφ, Μισέλ Πλατινί, Αλφρέδο ντι Στέφανο, Ζίκο, Λόταρ Ματταίους, Ραιυμόν Κοπά, Ρομπέρτο Ριβελίνο, Ρόμπυ Μπάτζο, Ρούουντ Χούλλιτ, Γιόσεφ Μάσοπουστ, Έντσο Φραντσέσκολι, Τζόρτζι Μπεστ, Γιόχαν Νέησκενς, Τεόφιλο Κουμπίγιας, Πάουλο Ρομπέρτο Φαλκάο, Μίκαελ Λάουντρουπ, Τζίκα Χάτζι, Ζινεντίν Ζιντάν... Η λίστα είναι ατέλειωτη. Η λίστα των μεγάλων, χαμένων 10αριών του ποδοσφαιρικού παρελθόντος. Χαμένων; Μάλλον όχι.

Από την αρχική κωδικοποίηση των κανονισμών του, στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, μέχρι σήμερα το ποδόσφαιρο αλλάζει, εξελίσσεται, βελτιώνεται - αν και το τελευταίο σηκώνει συζήτηση σε κάποιους επιμέρους τομείς. Από τα αρχέγονα (και αδιανόητα σήμερα) 1-1-8, 1-2-7 ή 2-2-6 Σκωτσέζων και Άγγλων εκείνη την περίοδο, την «Πυραμίδα» του 2-3-5, το WM του Χέρμπερτ Τσάπμαν της Άρσεναλ τη δεκαετία του '20 ή το WW του Μάρτον Μπούκοβι (που αργότερα κοουτσάρισε και τον Ολυμπιακό) στην εθνική Ουγγαρίας, ακόμη και το 4-2-4 του συμπατριώτη του, Μπέλα Γκούττμαν (μετέπειτα προπονητή του Παναθηναϊκού, επίσης στα τέλη του '60), μέχρι τα μοντέρνα 4-4-2 και 4-3-3, μαζί με τα συστήματα μεταβάλλονταν και οι θέσεις των ποδοσφαιριστών στο τερραίν.

Τα αληθινά είδωλα

Μέσα στις  δεκαετίες αυτές, πιθανότατα τη μεγαλύτερη γοητεία στους λάτρεις του λαοφιλέστερου σπορ άσκησαν εκείνοι οι άσσοι που με το 10 στην πλάτη προσέφεραν ό,τι καλύτερο περίμενε να απολαύσει ο διψασμένος για θέαμα φίλαθλος: ντρίμπλες, μαγικές μπαλλιές, κεραυνοβόλα μακρινά σουτ, ανάποδα ψαλίδια, απίθανες προσποιήσεις της στιγμής και βέβαια γκολ - πολλά και κυρίως εντυπωσιακά.

«Δεκάρια», μπαλαντέρ, επιτελικοί ή επιθετικοί μέσοι, οι παίκτες που αγωνίζονταν πίσω απ' τους επιθετικούς ήταν διαχρονικά οι πιο cult φιγούρες του ποδοσφαίρου, συχνά μεγαλύτερα είδωλα ακόμη κι απ' τους γκολτζήδες. Πολλοί υποστηρίζουν ότι με την απόλυτη επαγγελματοποίηση, αν όχι εκβιομηχάνιση του αθλήματος, παίκτες γεννημένοι για το jogo bonito δεν έχουν πια θέση στην ενδεκάδα. Ευτυχώς, είμαι υποχρεωμένος να διαφωνήσω.

Τα δεκάρια τραγουδάνε ακόμα

Μια γρήγορη ματιά στις πέντε παραδοσιακά μεγάλες δυνάμεις του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου, και μάλιστα μόνο στην εκάστοτε κορυφαία κατηγορία, αρκεί για την πιο πειστική απάντηση: τα 10άρια στο ποδόσφαιρο ζουν και βασιλεύουν ακόμη και στον 21ο αιώνα, έστω κι αν ο ρόλος τους είναι πλέον ολίγον τι διαφορετικός, κατάτι πιο σύνθετος. Οι περισσότεροι υποχρεούνται να παίζουν για την ομάδα - κι όχι το αντίθετο. Μερικοί, μάλιστα, αναγκάζονται ακόμη και να μαρκάρουν...

Κι επειδή δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος να σας πείσω, ας μιλήσουμε με ονόματα. Θα μου επιτρέψετε να καταθέσω μια λίστα με το δικό μου Top ten του... Number ten του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου, αν και δε θα μπορούσαν να λείπουν οι Νοτιοαμερικάνοι. Η σειρά είναι περίπου τυχαία.

1. Ντέκο

Γεννήθηκε στη Βραζιλία ως Άντερσον Λουίς ντε Σόουζα, έγινε ευρύτερα γνωστός στην Πορτογαλία την πενταετία 1999-2004 με την Πόρτο, κατακτώντας 11 τρόπαια, μεταξύ τους τόσο το Τσάμπιονς ληγκ, όσο και το Europa league. Το 2003 ο επίσης Βραζιλιάνος Λουίζ Φελίπε Σκολάρι του άνοιξε το δρόμο για μία νέα καριέρα με την εθνική Πορτογαλίας, καθώς είχε ήδη πάρει την υπηκοότητα τον προηγούμενο χρόνο. Ακολούθησε μια εξίσου πετυχημένη τετραετία με την Μπαρσελόνα κι έπειτα η Τσέλση, όπου μοιράζεται το χρόνο συμμετοχής με άλλα δύο ικανότατα 10άρια, τους Μίχαελ Μπάλλακ και Τζο Κόουλ. Στα 32 του κοστολογείται με 10 εκατομμύρια ευρώ κι η Μπενφίκα, που δεν τον αξιοποίησε ποτέ, τραβάει ακόμη τα μαλλιά της.

2. Ανδρές Ινιέστα

Έχουμε... βαρεθεί να τον βλέπουμε, αλλά ο Ισπανός είναι μόλις 25. Γέννημα - θρέμμα της Μπαρσελόνα, ένα απ' τα υπερπολύτιμα (και πανάκριβα, ο ίδιος αξίζει 60 εκατ.!) γρανάζια της μεσαίας γραμμής της κορυφαίας ομάδας του πλανήτη, έχει κατακτήσει μαζί της 11 τίτλους, με highlight, φυσικά, το 6/6 του 2009. Στην κορυφαία ενδεκάδα του Euro 2008, το οποίο, βέβαια, κατέκτησε.

3. Κακά

Χριστιανικό όνομα του Βραζιλιάνου, Ρικάρντο Ιζέκσον ντος Σάντος Λέιτε. Έλαμψε ως έφηβος με τη Σάο Πάουλο, κέρδισε παγκόσμια αναγνώριση (και πέντε τρόπαια) με τη Μίλαν και, μετά από έξι χρόνια, μια μετεγγραφή 65 εκατομμυρίων στη Ρεάλ Μαδρίτης, η οποία, πάντως, επισκιάστηκε από εκείνη του φίλου του, Κριστιάνο Ρονάλντο. Ψηλός (1,86 μ.), πολύ γρήγορος με την μπάλλα στα πόδια, τέλειο σουτ και σίγουρη πάσσα. Είναι ακόμη 28, αξίζει μόλις 50 εκατ. και μπορεί κάλλιστα να προσθέσει κι άλλο ασήμι στη συλλογή του με την εθνική (δύο κύπελλα συνομοσπονδιών, ένα παγκόσμιο κύπελλο).

4. Ραφαέλ φαν ντερ Φάαρτ

Συμπαίκτης του Κακά στους Μερένγκες, ίσως έχει μετανιώσει που άφησε το Αμβούργο για να ζήσει το όνειρο μιας καριέρας στην Ισπανία, πατρίδα της μητέρας του. Επί μια τριετία (1999-2001) το Ταλέντο της χρονιάς για τον Άγιαξ, ο 27χρονος Ολλανδός έλαμψε στη γειτονική Γερμανία. Παρά τις 75 διεθνείς εμφανίσεις του (και τα 15 τέρματα), δεν έχει καταφέρει ακόμη να δείξει πραγματικά τη μεγάλη του κλάση με τους Οράνγιε.

5. Γουές Σνάιντερ

... κι ένας απ' τους λόγους είναι ο άλλοτε συμπαίκτης του στο Άμστερνταμ, αλλά και στην ισπανική πρωτεύουσα. Δύο χρόνια νεώτερος του Φαν ντερ Φάαρτ, ο νέος ηγέτης της Ιντερνατσιονάλε δεν είναι τόσο προικισμένος, αλλά σαφώς περισσότερο προσηλωμένος στο στόχο του: τρέχει, μαρκάρει, παλεύει, σουτάρει και σκοράρει. Γι' αυτό και αξίζει 29 εκατ., έναντι 15 εκατομμυρίων του συμπατριώτη του.

6. Ντιέγκο

... Ρίμπας ντα Κούνια, το πλήρες όνομα του Βραζιλιάνου σταρ, που το καλοκαίρι άφησε τη Βέρντερ για τη Γιουβέντους αντί 24,5 εκατομμυρίων για να διαδεχτεί το μέγα Άλεξ Ντελ Πιέρο, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχει αποδείξει ότι μπορεί να τα καταφέρει - έστω - εξ ίσου καλά. Παιδί - θαύμα της Σάντος (μαζί με το Ρομπίνιο), δεν ταίριαξε με την Πόρτο, αλλά (όπως ο Φαν ντερ Φάαρτ) μεγαλούργησε στη Γερμανία. Όπως ο Ινιέστα, είναι μόνο 25 ετών και κοστίζει μόνο 27 εκατ. - έχει, άλλωστε, και ιταλικό διαβατήριο.

7. Τόνι Κρόος

Ποιος; Ξέρω, δεν περιμένατε να διαβάσετε αυτό το όνομα στη λίστα - σίγουρα δεν το περίμεναν ούτε οι ιθύνοντες της Μπάυερν όταν τον δάνειζαν στην Μπάυερ. Ο Γερμανός πιτσιρικάς πήρε ευκαιρίες στο Μόναχο ήδη απ' τα 17 του, αλλά πραγματικά εξερράγη στο Λέβερκούζεν. Την τρέχουσα σαιζόν είναι ο απόλυτος ηγέτης των Βέρκσελφ με 34 εμφανίσεις και εννέα γκολ, τα περισσότερα με καλοζυγισμένα μακρινά σουτ. Το Μάρτιο ντεμπουτάρισε με την εθνική μόλις στα 20 του, οπότε φυσιολογικά θα επιστρέψει το καλοκαίρι στην πρωτεύουσα της Βαυαρίας...

8. Ζβγιέζνταν Μισίμοβιτς

... όπου γεννήθηκε πριν από 27 χρόνια ο νυν σούπερ σταρ της εθνικής Βοσνίας - Ερζεγοβίνης. Η Μπάυερν δεν πίστεψε ποτέ πραγματικά στις δυνατότητές του, αλλά εκείνος, μετά από Μπόχουμ και Νυρεμβέργη, ανέδειξε με τις μπαλλιές του τους Γκραφίτε, Εντίν Ντζέκο και τη Βόλφσμπουργκ πρωταθλήτρια της Μπούντεσλίγκα.

9. Αντρέι Αρσάβιν

Ο Αρσέν - Knows - Βένγκερ δε συνηθίζει να επενδύει σε ποδοσφαιριστές άνω των 25, αλλά για τον εξαιρετικά ταλαντούχο Ρώσσο είπε να κάνει μια εξαίρεση - και με το αζημίωτο, αφού η Άρσεναλ πλήρωσε 16,5 εκατ. Παιδί της Αγίας Πετρούπολης, ο Αρσάβιν καθοδήγησε τη Ζενίτ στην κορυφή της Ευρώπης το 2008. Αξέχαστη η παράστασή του στο «Άνφιλντ» πέρσι, στις 21 Απριλίου, όταν έπαιξε... μόνος του τη Λίβερπουλ σε ένα απίστευτο 4-4, πετυχαίνοντας όλα τα γκολ των Λονδρέζων! Παρ' όλα αυτά, η ζωή ενός δημιουργικού χαφ είναι δύσκολη στην Αγγλία. Ρωτήστε και τους συμπαίκτες του, Τόμάς Ροσίτσκυ και Σαμίρ Νασρί.

10. Γιοάνν Γκουρκύφφ

Ο Νασρί μοίρασε αφειδώς υποσχέσεις ότι θα γινόταν ο διάδοχος του ανυπέρβλητου Ζιντάν. Ο Γκουρκύφφ μπορεί όντως να γίνει - το αποδεικνύει περίτρανα στο Μπορντώ. Γιος του κόουτς της Λοριάν, Κριστιάν, αναδείχτηκε απ' την περίφημη ακαδημία της Ρενν. Για κάποιο λόγο που μου διαφεύγει, η Μίλαν δεν τον κράτησε ως διάδοχο του Κακά και οι Ζιροντέν αξιοποιούν ακόμη κάθε σεντ των 13,5 εκατομμυρίων που έδωσαν για να τον κάνουν δικό τους. Σήμερα αξίζει σχεδόν τα διπλά - και χαλάλι του.

Θα μπορούσα να προσθέσω πολλούς ακόμη αγαπημένους μου (Λούκα Μόντριτς, Τιμ Καίηχιλλ, Στεφάν Σεσσενιόν, Μανού ντελ Μοράλ, Χουάν Κάρλος Βαλερόν, Μεσούτ Γιοζίλ, Πιότρ Τροχόφσκι, Άντι Ίβανσιτς, Ρικκάρντο Μοντολίβο, Μπέππε Μασκάρα, Κριστιάνο Ντόνι, ακόμη και το Φαμπρίτσο Μίκκολι ή το Ροναλντίνιο), 10άρια με τη στενή ή την ευρύτερη έννοια. Ενστάσεις δεκτές. Νομίζω, όμως, πως συμφωνείτε ότι η ουσία δεν αλλάζει.

Πάνος Μπλέτσος

E-mail: freekick@tipsmaker.net

Παλαιότερα tips από Free Kick

06/05/2010 - Play-offs: Η αδικία της αρπαχτής
04/05/2010 - Ποδόσφαιρο στην TV: Πανάκριβο – Ή μήπως όχι;
02/05/2010 - Λίβερπουλ και Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, ανίερη συμμαχία
25/04/2010 - Special one vs. Μπαρσελόνα: Εγώ ή εμείς;
19/04/2010 - Λίβερπουλ: Φταίει για όλα ο Ράφα;
15/04/2010 - Βραζιλία, η πατρίδα του κάλτσιο
11/04/2010 - Είναι αυτή η καλύτερη Μπάρσα όλων των εποχών;
09/04/2010 - Όχι ένα ακόμη El Clásico
02/04/2010 - Παγκόσμιο κύπελλο: Ποιοι απαγορεύεται να τραυματιστούν
30/03/2010 - Μαρσέιγ, η έκπτωτη αυτοκράτειρα αντεπιτίθεται
29/03/2010 - Παλέρμο: Τρώγοντας (προπονητές) έρχεται η όρεξη!
25/03/2010 - Τσάμπιονς ληγκ, ο απολογισμός
21/03/2010 - Στηβ ΜακΚλάρεν: Ουδείς προφήτης στον τόπο του
18/03/2010 - Είναι φέτος η χρονιά της Λυόν;
14/03/2010 - Εθνική Ελλάδας: Ποιος θα μαρκάρει;